Şimdiye kadar ilk defa lider bir aracın arkasında otomatik olarak giden; Volvo XC60, Volvo V60, Volvo S60 ve bir kamyondan oluşan yol treni konvoyu, trafiğe açık bir otoyolda diğer sürücülerle birlikte yolculuk etti. İspanya’daki tarihi test son derece başarılıydı.
SARTRE (Safe Road Trains for the Environment – Çevre İçin Güvenli Yol Trenleri) projesindeki araç konvoy testleri ilerleme kaydediyor. SARTRE projesi Ricardo UK Ltd, Applus+ Idiada, Tecnalia Research & Innovation, Institut für Kraftfahrzeuge Aachen (IKA), SP Technical Research Institute, Volvo Technology ve Volvo Car Corporation’ın katılımıyla gerçekleşiyor. Geçtiğimiz günlerde Barselona yakınlarındaki bir otoyolda proje kapsamında önemli bir adım atıldı. İlk defa bir yol treninin, otoyolu kullanan diğer sürücülerle birlikte test sürüşü gerçekleşti.
Volvo Car Corporation’da SARTRE proje yöneticisi olan Linda Wahlström: “Bir günde 200 kilometre yol kat ettik ve bu testi başarıyla tamamladık. Gerçekten çok mutluyuz,” dedi.
Yol treni, profesyonel bir sürücü tarafından kullanılan bir lider araç ve bu aracı takip eden bir dizi araçtan oluşuyor. Araçlarda Volvo Car Corporation’ın ve Volvo Technology’nin projeden önce sahip olduğu güvenlik sistemlerinin üzerine yeni sistemler eklendi. Araçlar; kameralar, radar ve lazer sensörleri gibi ek özelliklere sahip. Konvoydaki otomobiller, lider aracın yanı sıra kendilerine en yakın pozisyondaki araçları da kontrol ediyor. Kablosuz iletişim özelliği eklenmiş konvoy araçları, Ricardo otonom kontrol sistemini kullanarak lider aracın hareketlerini ‘taklit’ ediyor ve tıpkı lider araç gibi hızlanıyor, fren ve manevra yapıyor.
İyileştirilmiş sürücü ortamı
Proje sürücülerin konforunu artırmayı hedefliyor. Sürücüler artık araç kullanırken başka işlere zaman ayırabilecek. Örneğin dizüstü bilgisayarlarıyla çalışabilecek, kitap okuyabilecek veya arkalarına yaslanarak rahat bir öğle yemeğinin tadını çıkarabilecekler.
Elbette proje aynı zamanda trafik güvenliğini artırmayı, çevresel etkileri azaltmayı ve hassas hız kontrolü sayesinde trafik sıkışıklığı riskini ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Bir lider araç ile Volvo XC60, Volvo V60, Volvo S60 ve bir kamyondan oluşan dört takipçi araç, İspanya’daki tarihi yol trenini oluşturdular.
Linda Wahlström: “Bu sürüşü otoyolu kullanan diğer sürücülerle birlikte gerçekleştirmek, projemiz için önemli bir kilometre taşıdır. Bu, gerçekten heyecan vericiydi,” dedi ve ekledi: “Araçların hızı 85 km/s’ydi. İki araç arasındaki mesafe ise yalnızca altı metre idi. Test pistindeki denemelerimizde, sürüşlerimizi beş metre ile 15 metre arasında değişen mesafelerle gerçekleştirdik.”
Hızlı adaptasyon
Başka bir otomobili 85 km/s hızla ve sadece altı metre takip mesafesiyle izleyen bir otomobilde oturmak ve tamamen teknolojiye güvenmek biraz korkutucu gelebilir. Ancak şimdiye kadarki tecrübeler insanların buna çok hızlı bir şekilde adapte olduğunu gösteriyor.
Üç yıllık bir proje olan SARTRE, 2009’dan beri sürdürülüyor. Projede yer alan araçlar toplamda yaklaşık 10 bin kilometre mesafe kat ettiler. İspanya’da trafiğe açık alanda gerçekleştirilen testten sonra, proje artık yeni bir evreye giriyor ve bu evrede yakıt tüketim miktarı analizlerine odaklanılacak.
Linda Wahlström: “Proje süresince birçok şey öğrendik. İnsanlar otonom sürüşün bilim kurgudan ibaret olduğunu düşündüler, ancak gerçek şu ki, bu teknolojiye şimdiden sahibiz. Meseleye tamamen kavramsal yaklaştığımızda, projenin yolunda gittiğini ve yol treninin gelecekte şu veya bu şekilde hayata geçeceğini söyleyebiliriz,” dedi ve ekledi: “Mevcut sistemlerde mümkün olduğunca az değişiklik yapmaya gerçekten büyük önem verdik. Her şey, yollarda herhangi bir altyapı değişikliği yapmaya veya otomobillere pahalı parçalar eklemeye gerek kalmaksızın çalışmalıydı. Projenin bir parçası olarak geliştirilen yazılımın dışında, proje kapsamında geliştirilen otomobilleri şu anda galerilerde sergilenen diğer otomobillerden ayıran tek özellik, otomobiller arasındaki kablosuz ağ bağlantısıdır.”
SARTRE projesi hakkında
SARTRE projesi, Safe Road Trains for the Environment’ın (Çevre için Güvenli Yol Trenleri) kısaltmasıdır. Framework 7 programı çerçevesinde kısmen Avrupa komisyonu tarafından finanse edilen SARTRE, Ricardo UK Ltd tarafından yönetilmekte ve diğer katılımcı şirketler arasındaki işbirliğini kapsamaktadır: İspanya’dan Idiada ve Tecnalia Research & Innovation, Almanya’dan Institut für Kraftfahrzeuge Aachen (IKA), İsveç’ten SP Technical Research Institute ve yine İsveç’ten Volvo Car Corporation ve Volvo Technology.
SARTRE, çevre için güvenli yol trenleri (araç konvoyları) geliştirerek kişisel ulaşımda değişim yaratacak bir adımı teşvik etmeyi hedeflemektedir. Sistem prototip formunda geliştirilmektedir. Bu, yol trenlerinin modifiye edilmemiş karayollarına yol treni konvoyuna dâhil olmayan diğer araçlarla tam bir etkileşim içerisinde ve güvenli bir şekilde uyum sağlamasını kolaylaşacaktır. Proje bir yandan çevre, güvenlik ve trafik yoğunluğu olmak üzere üç temel ulaşım sorunu ele alırken, aynı zamanda da ‘sürücü konforunu’ artırmayı hedefleyerek sürücülerin beğenisini kazanıyor. SARTRE’ın amaçları şu şekilde özetlenebilir:
- Yol trenlerinin yollarda ve yolların altyapısında değişiklik yapmaksızın halka açık yollarda kullanılabilmesini sağlayacak kabul edilebilir araç konvoyu oluşturma stratejileri belirlemek.
- Prototip bir araç konvoy sistemi için teknolojiler oluşturarak, geliştirerek ve entegre ederek belirlenen stratejilerin güncel hayatta çeşitli senaryolarla birlikte değerlendirilebilmesini sağlamak.
- Araç konvoylarının kullanımının çevreye, güvenliğe ve trafik sıkışıklığının önlenmesine nasıl katkı sağlayacağını göstermek.
- Yeni bir çalışma modelinin nasıl araç konvoylarının kullanımını teşvik etmede kullanılabileceğini ve bu modelin hem diğer araç şoförlerine hem de araç konvoyu kullanıcılarına faydalarını göstermek.
Başarılı olması durumunda, SARTRE projesinin önemli avantajlar sağlaması beklenmektedir. Otoyolda yüksek hızla seyreden yol trenlerindeki araçların, araçlar arasındaki mesafe ve araç geometrisine bağlı olarak yaklaşık yüzde 20 yakıt tasarrufu sağlayacağı tahmin edilmektedir. Sürücü hatası ve yorgunluktan kaynaklanan kazaların azalması, güvenliği artıracaktır. Yolculuk sürelerinin azalması da mevcut yolların kapasitesinin daha etkin şekilde kullanılmasını sağlayacaktır. Bu teknolojinin kullanıcıları için, daha kolay, öngörülebilir, düşük maliyetli ve daha fazla serbest zaman imkânı sunan bir yolculuk pratik anlamda çok daha çekici olacaktır. Resmi olarak 2009’un Eylül ayında başlayan SARTRE projesi toplam üç yıl sürecek. Daha fazla bilgi için http://www.sartre-project.eu/
