Her zaman benimde karşılaştığım sorulardan biri Beygir gücü ve Tork, motorlu araç alırken veya otomobilimizden bahsederken sık sık karşımıza çıkar benim aracın torku şu diye yok beygir gücü bu diye iki terimde hep kafa karışıklığına sebep olur. Genellikle Beygir gücü ile karıştırılan tork, arabaların en önemli özelliklerinden birisidir. Peki nedir bu tork gücü kısaca anlatalım.
Tork Nedir?
Tork, motordan tekerleğe iletilen itme (dönme momenti) kuvvetidir. Birimi Nm (Newtonmetre)’dir. Halk ağzıyla otomobilin çekişi olarak da tarif edebileceğimiz tork, kamyon, otobüs, traktör gibi araçlarda çok yüksek değerler almaktadır. Bunun nedeni yük taşıyan araçlarda hız yapmaktan çok çekişe ihtiyaç duyulmasıdır.
Dizel arabalardaki motorların piston kolu benzinli arabalarınkinden daha uzundur. Uzun kollar da daha yüksek dönüş kuvveti uygulayacağından dizel motorların tork gücü daha fazladır. Bu, aynı zamanda yakıt tüketimini de azaltır.
Mesela, 70 beygire sahip, birbirine eş değer iki aracı düşünelim. Ama araçlardan birinin torku diğerine göre daha yüksek olsun. Bu araçlar zıt yöne döndürülüp arkadan birbirine bağlansınlar ve ikisi de ters yöne doğru hareket etmeye başlasın. Torku yüksek olan araç, torku az olan aracı kendine doğru çeker. Çünkü torkun yüksek olması demek, aynı zamanda çekiş gücünün de yüksek olması demektir.
Bu iki araç, yokuş yukarıya çıkmak için yarıştırılsa, yine torku yüksek olan araç kazanır. İşte bu yüzden tork, otomobiller için çok önemlidir.
Beygir Gücü Nedir?
“Beygir deyince aklımıza hemen hemen aracınızın gücü gelir. Gerek düşük güç için tüketiminden tut, yüksek güç için performansa kadar her şeyi ifade eder. Bakalım bu beygirler ne işe yarıyor?”
İngilizcesi HorsePower olan beygir gücü, 75 kg ağırlığındaki bir aracın, 1 saniyede 1 metre hareket ettirilmesi için ihtiyaç duyulan güç miktarıdır. 1 beygir gücü atın saniyede 1 metre ileriye taşıdığı güç 50 kg’dir. Ancak arabalarda belirlenen beygir gücü, mühendisler tarafından 75 kg olarak belirlenmiştir.
Beygir gücü, ilk olarak makineler üreten James Watt tarafından kullanılmıştır. İnsanlar makinelerin gücünü sorduğunda herkesin bildiği güç miktarı ile karşılaştırma yapması gerekiyordu. Bunun da en basit şekliyle atların güçleriyle kıyaslayarak buldu.
► Elektrik makinelerinde kullanılan bir beygir gücü 746 watt’tır. Pek çok motor için elektriksel güç yerine Hp cinsinden değerler etiketlerde yazmaktadır.
► Bir beygir gücü 2545 BTU’ya eşdeğerdir. BTU, bir kilo suyun 1oF yükselmesi için gereken enerjidir.
► 1 BTU, 1055 Joule’e eşittir.
Tork ve Beygir Gücü Arasındaki Fark Nedir?
Tork gücü, çekiş kuvveti, beygir gücü ise daha çok hız ile ilgilidir. Gücün kullanılacağı ihtiyaçlar farklıdır, temel ayrım budur. Örneğin yarış arabalarında beygir gücü fazladır; çünkü hızlı olmaları gerekir. Tork gücünün hızla bir ilgisi yoktur. İşte beygir ve tork farkı budur.
